ป้ายทะเบียนรถถือเป็นเอกสารสำคัญที่ผู้ใช้รถทุกคนต้องมีติดรถไว้เสมอ แต่หลายครั้งอาจเกิดเหตุไม่คาดฝันทำให้แผ่นป้ายหล่นหายระหว่างทาง ชำรุดจนมองไม่เห็นตัวเลข หรือสีหลุดลอกตามกาลเวลา ซึ่งในกรณีเหล่านี้เจ้าของรถจำเป็นต้องดำเนินการขอป้ายทะเบียนใหม่เพื่อให้ถูกต้องตามกฎหมายจราจร นอกจากนี้บางคนที่เพิ่งดำเนินการจองทะเบียนรถออนไลน์สำเร็จและได้หมายเลขใหม่มาทดแทนหมายเลขเดิม ก็ต้องเข้าสู่กระบวนการขอรับแผ่นป้ายเช่นเดียวกัน บทความนี้จะพาทุกคนไปทำความเข้าใจขั้นตอนการยื่นเรื่องขอรับแผ่นป้ายทดแทนแบบละเอียด ตั้งแต่การเตรียมเอกสาร ค่าธรรมเนียมที่ต้องจ่าย ไปจนถึงความแตกต่างระหว่างการทำป้ายหายกับการถูกโจรกรรม เพื่อให้คุณสามารถจัดการเรื่องนี้ได้อย่างถูกต้องและรวดเร็วที่สุด
ป้ายทะเบียนหายหรือชำรุด ต้องขอป้ายทะเบียนใหม่เมื่อไหร่
เจ้าของรถต้องดำเนินการทำเรื่องขอแผ่นป้ายทันทีเมื่อพบว่าป้ายเดิมหล่นหาย ชำรุดจนอ่านตัวเลขหรือตัวอักษรไม่ชัดเจน หรือสีหลุดลอก เนื่องจากรถที่ไม่มีแผ่นป้ายหรือป้ายไม่สมบูรณ์จะมีความผิดตามกฎหมายจราจรและกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ หากฝืนนำไปใช้งานบนท้องถนนอาจถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจเรียกตรวจและเปรียบเทียบปรับได้ตลอดเวลา
ป้ายหล่นหายจากอุบัติเหตุหรือภัยพิบัติ
อุบัติเหตุบนท้องถนนและการขับรถลุยน้ำท่วมขังขนาดย้อนสูง เป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ที่ทำให้กรอบป้ายรับน้ำหนักกระแสน้ำไม่ไหวจนหลุดหายไป หากเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ ผู้ขับขี่ไม่ต้องตกใจ ให้รีบเตรียมตัวไปติดต่อกรมการขนส่งทางบกเพื่อขอออกแผ่นป้ายใหม่ทดแทนใบเดิมให้เร็วที่สุด เพื่อป้องกันมิจฉาชีพนำป้ายที่ตกหล่นไปสวมรอยกระทำความผิด
ป้ายชำรุดหรือสีซีดจางเสี่ยงผิดกฎหมาย
แม้ป้ายจะยังติดอยู่กับตัวรถ แต่หากแผ่นป้ายมีรอยแตกร้าว บิดเบี้ยวจากการชน หรือสีพื้นและตัวอักษรซีดจางจนมองเห็นไม่ชัดเจนในระยะปลอดภัย ถือว่าเข้าข่ายผิดกฎหมายเช่นกัน จึงไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ ทั้งนี้ สำหรับคนที่เบื่อเลขทะเบียนเดิมและกำลังคิดจะเปลี่ยนเลขหมายใหม่ การจองทะเบียนรถออนไลน์ผ่านระบบของกรมการขนส่งทางบกก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่สามารถทำได้ก่อนมายื่นเรื่องขอเปลี่ยนป้าย เพื่อให้ได้หมายเลขที่ถูกใจพร้อมกับรับแผ่นป้ายสภาพสมบูรณ์ไปในคราวเดียวกัน
เอกสารที่ต้องเตรียมสำหรับยื่นเรื่องขอแผ่นป้าย

การยื่นคำร้องขอออกป้ายทดแทนต้องใช้ใบคู่มือจดทะเบียนรถฉบับจริง สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าของรถ และหลักฐานการแจ้งความกรณีถูกโจรกรรม โดยต้องเตรียมเอกสารให้ครบถ้วนตามประเภทของผู้ครอบครองรถเพื่อความรวดเร็วในการดำเนินการและป้องกันการเสียเวลาเดินทางหลายรอบ
เอกสารสำหรับบุคคลธรรมดา
ผู้เป็นเจ้าของรถที่เป็นบุคคลทั่วไป ให้เตรียมสมุดคู่มือจดทะเบียนรถตัวจริง และบัตรประจำตัวประชาชนฉบับจริง หากป้ายหายไปเพราะถูกขโมย ต้องใช้ใบแจ้งความจากสถานีตำรวจมาประกอบด้วย แต่ถ้าเป็นการขอป้ายทะเบียนใหม่เพราะป้ายเดิมพัง สีลอก หรือหล่นหายจากภัยพิบัติ ให้นำป้ายเก่าไปคืนหรือแจ้งเจ้าหน้าที่โดยตรงโดยไม่ต้องใช้ใบแจ้งความ
เอกสารสำหรับนิติบุคคล
กรณีรถจดทะเบียนในนามบริษัทหรือองค์กร เอกสารหลักที่เพิ่มเข้ามาได้แก่ หนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคลอายุไม่เกินหนึ่งปีนับถึงวันยื่นเรื่อง พร้อมด้วยสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของกรรมการผู้มีอำนาจลงนาม และที่สำคัญคือต้องประทับตราของบริษัทลงในแบบคำร้องและเอกสารสำเนาทุกฉบับให้ครบถ้วน
การใช้หนังสือมอบอำนาจกรณีไม่ได้ไปเอง
หากเจ้าของรถไม่สะดวกเดินทางไปติดต่อด้วยตนเอง สามารถให้บุคคลอื่นไปแทนได้ โดยต้องมีหนังสือมอบอำนาจพร้อมติดอากรแสตมป์ตามกฎหมายกำหนด แนบไปกับสำเนาบัตรประชาชนของผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจ พร้อมลงนามรับรองสำเนาถูกต้องให้เรียบร้อยเพื่อยืนยันเจตนาการมอบหมายงาน
ขั้นตอนการติดต่อขนส่งเพื่อขอรับแผ่นป้ายใหม่
เจ้าของรถสามารถนำเอกสารทั้งหมดไปติดต่อยังสำนักงานขนส่งที่รถคันนั้นอยู่ในความรับผิดชอบ โดยเริ่มต้นจากการรับบัตรคิว กรอกแบบคำร้อง ยื่นเอกสารให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบ ชำระเงินค่าธรรมเนียม และรับใบเสร็จเพื่อใช้เป็นหลักฐานยืนยันระหว่างรอรับแผ่นป้ายตัวจริง
ขั้นตอนแรกคือการตรวจสอบว่ารถของเราจดทะเบียนไว้ที่สำนักงานขนส่งพื้นที่ใด จากนั้นเดินทางไปที่ส่วนงานทะเบียนรถของสำนักงานนั้น เมื่อไปถึงให้ตรงไปที่จุดประชาสัมพันธ์เพื่อแจ้งความประสงค์ว่าต้องการขอแผ่นป้ายใหม่ทดแทนป้ายเดิม เจ้าหน้าที่จะจ่ายบัตรคิวและมอบแบบคำร้องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องให้ไปกรอกข้อมูล
การกรอกแบบคำร้อง ต้องระบุรายละเอียดของตัวรถให้ครบถ้วน ประกอบด้วย หมายเลขทะเบียน ยี่ห้อรถ เลขตัวถัง และสาเหตุที่มายื่นเรื่อง จากนั้นนำแบบคำร้องที่กรอกสมบูรณ์พร้อมแนบหลักฐานทั้งหมดไปนั่งรอเรียกคิวตามหมายเลข เมื่อถึงคิว ให้ยื่นเอกสารทั้งหมดแก่เจ้าหน้าที่นายทะเบียนเพื่อทำการตรวจสอบความถูกต้อง หากพบว่าป้ายเดิมชำรุด ให้นำแผ่นป้ายนั้นส่งมอบคืนแก่เจ้าหน้าที่ในขั้นตอนนี้ได้เลย
หลังจากตรวจเช็กข้อมูลในระบบว่าตรงกับใบคู่มือจดทะเบียนรถ เจ้าหน้าที่จะออกใบแจ้งชำระเงินให้เรานำไปจ่ายค่าธรรมเนียมที่ช่องการเงิน เมื่อชำระเงินเสร็จสิ้น ผู้ยื่นเรื่องจะได้รับใบเสร็จรับเงินซึ่งมีความสำคัญมาก โปรดเก็บรักษาไว้ให้ดีเพราะใบเสร็จนี้สามารถใช้แสดงต่อเจ้าพนักงานตำรวจจราจรแทนแผ่นป้ายทะเบียนเป็นการชั่วคราวได้จนกว่าจะได้รับป้ายจริง
เจ้าหน้าที่จะนัดหมายวันให้มารับแผ่นป้ายโลหะอีกครั้ง ซึ่งโดยทั่วไปจะใช้เวลารอผลิตระยะหนึ่ง เมื่อถึงกำหนดนัด ให้นำใบเสร็จรับเงินใบนี้พร้อมสมุดคู่มือจดทะเบียนรถกลับมาติดต่อที่สำนักงานขนส่งแห่งเดิมเพื่อรับป้ายไปติดตั้งที่รถ ถือเป็นการเสร็จสิ้นขั้นตอนอย่างสมบูรณ์
อัตราค่าธรรมเนียมและระยะเวลาการรอป้าย

ค่าใช้จ่ายในการออกแผ่นป้ายทดแทนจะอยู่ที่แผ่นละ 100 บาท พร้อมค่าธรรมเนียมคำขออีก 5 บาท รวมเป็น 105 บาทต่อแผ่น ซึ่งหลังจากยื่นเรื่องเสร็จสิ้น เจ้าของรถจะได้รับใบเสร็จรับเงินเพื่อใช้เป็นหลักฐานแสดงต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจแทนแผ่นป้ายจริงระหว่างรอการผลิตประมาณ 15 วันทำการ
ค่าธรรมเนียมป้ายรถยนต์และมอเตอร์ไซค์
รถยนต์และรถจักรยานยนต์จะมีอัตราค่าธรรมเนียมเท่ากัน แตกต่างกันเพียงจำนวนแผ่นที่ต้องขอ หากรถยนต์หล่นหายทั้งด้านหน้าและด้านหลังต้องชำระ 210 บาท แต่หากเป็นป้ายประมูลจะมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าแผ่นป้ายปกติ โดยอยู่ที่ 600 บาทต่อแผ่น
ระยะเวลาผลิตและรับป้ายใหม่
กรมการขนส่งทางบกจะใช้เวลาผลิตป้ายใหม่ไม่เกิน 15 วันทำการ เมื่อถึงกำหนดนัดหมายตามที่ระบุในเอกสาร เจ้าของรถสามารถนำใบนัดหรือใบเสร็จรับเงินไปติดต่อรับแผ่นป้ายได้ที่สำนักงานขนส่งเดิมที่ได้ไปยื่นเรื่องไว้
การใช้ใบเสร็จแทนป้ายระหว่างรอ
ในช่วงที่รถยังไม่มีป้ายทะเบียน กฎหมายอนุญาตให้ใช้ใบเสร็จรับเงินที่กรมการขนส่งทางบกออกให้พกติดรถไว้เสมอ เมื่อถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจเรียกตรวจ สามารถแสดงเอกสารนี้เพื่อยืนยันว่าอยู่ระหว่างดำเนินการขอป้ายใหม่ได้ โดยไม่ต้องกังวลว่าจะมีความผิดฐานใช้รถไม่มีแผ่นป้าย
ป้ายหายกับป้ายถูกขโมย ขั้นตอนแจ้งความต่างกันอย่างไร
หากป้ายทะเบียนหล่นหายจากอุบัติเหตุหรือขับลุยน้ำท่วม เจ้าของรถสามารถนำสมุดคู่มือจดทะเบียนไปติดต่อกรมการขนส่งทางบกได้ทันทีโดยไม่ต้องแจ้งความ แต่ถ้าพบร่องรอยการงัดแงะและสงสัยว่าถูกขโมย ต้องรีบไปแจ้งความลงบันทึกประจำวันที่สถานีตำรวจทันทีเพื่อป้องกันมิจฉาชีพนำป้ายไปสวมทะเบียนก่ออาชญากรรม
กรณีหล่นหายทั่วไปไม่ต้องแจ้งความ
ปัจจุบันกรมการขนส่งทางบกอำนวยความสะดวกให้ประชาชนที่ทำแผ่นป้ายหลุดหายจากสาเหตุทั่วไป ได้แก่ ขับรถลุยน้ำท่วม น็อตยึดป้ายหลวม หรือเกิดอุบัติเหตุจนป้ายกระเด็นหาย สามารถเดินทางไปดำเนินการยื่นเรื่องขอป้ายทะเบียนใหม่ได้เลย เพียงแค่เตรียมเอกสารสำคัญประจำรถและบัตรประชาชนตัวจริงไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่
กรณีต้องสงสัยว่าถูกโจรกรรมต้องลงบันทึกประจำวัน
เมื่อสังเกตเห็นร่องรอยการตัดเหล็ก ถอดน็อต หรือจอดรถทิ้งไว้ในจุดเปลี่ยวแล้วป้ายหายไปทั้งชุด ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าอาจถูกขโมยเพื่อนำไปใช้กับรถผิดกฎหมาย ในกรณีนี้เจ้าของรถมีความจำเป็นต้องไปแจ้งความที่สถานีตำรวจท้องที่เกิดเหตุ จากนั้นนำใบแจ้งความหรือรายงานประจำวันรับแจ้งเป็นหลักฐานมาประกอบการยื่นขอป้ายทดแทน การทำเช่นนี้จะเป็นเกราะป้องกันทางกฎหมายหากมีผู้อื่นนำป้ายเดิมของเราไปกระทำความผิด
เปลี่ยนจากป้ายเดิมเป็นป้ายเลขใหม่ที่จองไว้ ทำอย่างไร

การเปลี่ยนป้ายทะเบียนจากหมายเลขเดิมไปใช้หมายเลขใหม่ที่จองผ่านระบบอินเทอร์เน็ตสำเร็จ เริ่มต้นจากการเตรียมเอกสารรับรองการจอง สมุดคู่มือจดทะเบียนรถ และถอดแผ่นป้ายเดิมที่ติดรถมาคืนให้กับกรมการขนส่งทางบก พร้อมชำระค่าธรรมเนียมการสลับทะเบียน
กระบวนการนี้แตกต่างจากการขอออกป้ายทดแทนทั่วไป เพราะต้องมีการแก้ไขข้อมูลในฐานข้อมูลของกรมการขนส่งทางบกและอัปเดตสมุดคู่มือจดทะเบียนใหม่ทั้งหมด เมื่อได้หมายเลขใหม่ที่จองไว้และถึงคิวที่ประกาศให้จดทะเบียนได้ ให้ดำเนินการตามขั้นตอนต่อไปนี้
- ถอดแผ่นป้ายทะเบียนเดิมออกจากตัวรถทั้งด้านหน้าและด้านหลัง เตรียมนำไปคืนเจ้าหน้าที่
- นำสมุดคู่มือจดทะเบียนรถตัวจริง บัตรประชาชน และภาพถ่ายหน้าจอหรือหลักฐานการจองเลขทะเบียนใหม่ไปติดต่อสำนักงานขนส่ง
- กรอกแบบคำขออื่นๆ พร้อมระบุความประสงค์อย่างชัดเจนว่าต้องการสลับหมายเลขทะเบียนรถ
- ชำระค่าธรรมเนียมการขอสลับหมายเลขทะเบียน ซึ่งปกติจะอยู่ที่ประมาณ 500 บาทสำหรับค่าสลับป้าย และค่าขอป้ายทะเบียนใหม่จำนวน 200 บาทสำหรับรถยนต์
- รับสมุดคู่มือที่อัปเดตหมายเลขใหม่เรียบร้อยแล้ว พร้อมแผ่นป้ายใหม่กลับไปติดตั้งที่รถ
หากเจ้าของรถมีการนำรถไปเข้าไฟแนนซ์และยังผ่อนไม่หมด ต้องติดต่อบริษัทสินเชื่อเพื่อขอเบิกสมุดคู่มือจดทะเบียนตัวจริงออกมาดำเนินการ หรือทำการมอบอำนาจให้บริษัทไฟแนนซ์เป็นผู้จัดการแทน ซึ่งมักจะมีค่าบริการเพิ่มเติมตามที่แต่ละบริษัทกำหนด
คำถามที่พบบ่อย
ระหว่างรอป้ายทะเบียนใหม่สามารถเขียนป้ายกระดาษติดชั่วคราวได้หรือไม่
การนำกระดาษมาเขียนตัวเลขและนำไปติดแทนแผ่นป้ายทะเบียนจริงถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย หากเจ้าหน้าที่ตำรวจตรวจพบอาจถูกจับปรับได้ทันที ทางที่ดีควรพกใบเสร็จรับเงินจากกรมการขนส่งทางบกไว้เพื่อใช้แสดงเป็นหลักฐานว่าอยู่ระหว่างการรอรับแผ่นป้ายจริง
เจ้าของรถไม่สะดวกไปทำเรื่องด้วยตัวเองสามารถมอบอำนาจให้ผู้อื่นไปทำแทนได้ไหม
เจ้าของรถสามารถทำหนังสือมอบอำนาจให้บุคคลอื่นไปดำเนินการแทนได้ตามปกติ โดยต้องเตรียมหนังสือมอบอำนาจพร้อมติดอากรแสตมป์ให้เรียบร้อย รวมถึงต้องแนบสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจไปแสดงต่อเจ้าหน้าที่ขนส่งด้วย
การขอแผ่นป้ายทะเบียนใหม่ต้องนำรถไปตรวจสภาพที่ขนส่งหรือไม่
กรณีที่ป้ายทะเบียนหล่นหายหรือชำรุดทั่วไปเจ้าของรถไม่ต้องนำรถยนต์ไปเข้าตรวจสภาพที่กรมการขนส่งทางบก คุณสามารถถือเอกสารใบคู่มือจดทะเบียนรถและสำเนาบัตรประชาชนไปยื่นเรื่องที่หน้าเคาน์เตอร์ได้เลย ขั้นตอนนี้จะช่วยประหยัดเวลาในการรอคิวได้มาก
เราสามารถยื่นเรื่องขอทำป้ายทะเบียนใหม่ผ่านเว็บไซต์ของกรมการขนส่งทางบกได้หรือเปล่า
ปัจจุบันระบบออนไลน์ยังไม่รองรับการยื่นขอออกแผ่นป้ายทะเบียนทดแทนกรณีสูญหายหรือชำรุด เจ้าของรถยังคงต้องเดินทางไปติดต่อที่สำนักงานขนส่งที่รถคันนั้นจดทะเบียนไว้ด้วยตนเองหรือมอบอำนาจให้ผู้อื่นไปดำเนินการที่สำนักงานขนส่งเท่านั้น

